Tehlikeli Atık Yakma Tesisi


İzmit Entegre Çevre Projesi kapsamındaki projeleri işletmek üzere Büyükşehir Belediyesi tarafından Mayıs 1996 da kurulmuştur. 1997 yılından bu yana atık kabul etmektedir. İZAYDAŞ %100 Kocaeli Büyükşehir Belediyesi iştirakidir.

İZAYDAŞ “İzmit Atık ve Artıkları Arıtma, Yakma ve Değerlendirme Anonim Şirketi” İzmit Çevre Entegre Projesi bünyesinde yer alan;

• Klinik ve Tehlikeli Atık Yakma ve Enerji Üretim Tesisi 
• Düzenli Depolama Alanları
• Hafriyat Sahaları
• Atık Alım Gemileri
• Tıbbi Atık Sterilizasyon Tesisi
• Biyogaz Tesisi ‘nin işletmeciliğini yapmaktadır.

İZAYDAŞ Tesislerine;
• Patlayıcı maddeler,
• Radyoaktif maddeler,
• Mezbaha atıkları,
• Dışkı ve Kadavra,
• Akü ve piller kabul edilmemektedir. Ayrıca tesise giren tüm atıklar radyasyon kontrolünden geçmektedir.

1.KLİNİK VE TEHLİKELİ ATIK YAKMA VE ENERJİ ÜRETİM TESİSİ
52.500 ton/yıl yakma kapasiteli tesisin çalışma prensibi, endüstriden kaynaklanan yanabilir nitelikteki plastik atıklar, kullanılmış yağlar, ilaç ve kozmetik atıkları, petrokimya atıkları, PVC, solvent, boya atıkları, yapıştırıcı ve yapışkanlar, arıtma çamurları v.b. tehlikeli atıklar ile klinik atıkların yakılarak bertaraf edilmesine dayanır.

Tesise kabul edilen “Tehlikeli Atıklar” ın beyanı, etiketlenmesi, taşınması ve bertarafı T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı’nın ilgili yönetmelikleri çerçevesinde yapılmaktadır.
Tesis, T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından verilen “İşletme Lisansı”na sahiptir.

Yakma Tesisi Dizayn Parametreleri
Yakma Kapasitesi : 35000 ton/yıl (5.400 kg/saat)
• Katı atıklar : 3 750 kg/saat
• Sıvı atıklar : 2 400 kg/saat
Isıl Değer  : 85 Gj/saat
Elektrik Üretimi : 5,2 MW
Tesis Ana Bölümleri
 A) Ara Depolama Alanları
 B) Yakma
 C) Buhar ve Enerji Üretim Sistemi
 D) Atık Gaz Arıtımı ve Emisyon Ölçüm Sistemi
 E) Atık Su Arıtım Sistemi
 F) Kül ve Cüruf Toplama Sistemleri

Bilindiği gibi atık yönetimi ile ilgili Çevre ve Orman Bakanlığı’ nın yeni mevzuat çalışmaları devam etmektedir.

Mevcut Yönetmelikler Çevre ve Orman Bakanlığının web sayfasında yayınlanmaktadır. www.cevreorman.gov.tr


A. ARA DEPOLAMA ALANLARI
 Tesise kabul kriterleri çerçevesinde kabul edilen katı ve macunumsu atıklar 2.500 m³ kapasiteli bunkerde, yanabilir sıvı atıklar 50 m³ kapasiteli dört adet tankta, sulu sıvı atıklar 50 m³ kapasiteli iki adet tankta, fıçılar içerisinde gelen  (katı, sıvı, toz ve macunumsu) atıklar ise 7.500 fıçı kapasiteli fıçı depolama sahasında geçici olarak depolanmaktadır. Ayrıca, özel sıvı atıklar için ise iki mobil konteyner bulunmaktadır.

B. YAKMA
Atık kabulü ve yönetimi çerçevesinde tesise kabul edilen atıklar; tartılarak kaydedilmekte, numuneleri alınmakta ve analizleri yapılarak ilgili ara depolama alanlarına sevk edilmektedir.

Laboratuvar tarafından hazırlanan günlük yakma menüleri doğrultusunda, döner fırında 921 °C - 1150 °C sıcaklık aralığında ve ortalama 95 - 120 dakika kalış süresinde; son yakma odasında ise 923 °C - 1250 °C sıcaklık aralığında ve minimum 2,5 saniye kalış süresinde yakılmaktadır.

Kontrol Odası
Tesisteki proseslerin kontrolü ve yönlendirilmesi Kontrol Odası’nda bulunan COROS (Control Room System) bilgisayar istasyonları vasıtası ile operatör tarafından yürütülmektedir. Tesisteki tüm enstrümanlar PLC sistemiyle otomatik olarak kontrol edilmektedir. Tesisin herhangi bir noktasında meydana gelebilecek bir hata, anında COROS bilgisayarlarında görülebilmekte ve müdahalesi yapılabilmektedir. Ayrıca tesisin çeşitli bölgelerine kameralar ile kritik bölgelerin denetimi kontrol odasından yapılabilmektedir. 
Kontrol odası Resimi  konacak.

C.BUHAR ve ENERJİ ÜRETİM SİSTEMİ
Son yakma odasından gelen 1050 °C - 1250 °C’deki atık gaz, soğutma amacıyla 2500 m² ısıtma yüzeyli atık ısı kazanına girmekte ve 180 °C - 200 °C’de çıkmaktadır. Atık ısı kazanında 350 °C sıcaklık ve 40 bar basınçta, max. 27,1 ton saat buhar üretilmektedir. 

Üretilen buhar Türbin-Jeneratör Ünitesi’ne gönde-rilerek max. 5,2 MW elektrik üretilmektedir. Üretilen elektrik enerjisi ile tesis ihtiyacı karşılandıktan sonra kalan kısım ulusal sisteme satılmaktadır.

D. ATIK GAZ ARITIMI ve EMİSYON ÖLÇÜM SİSTEMİ
Atık Gaz Arıtımı
Atık ısı kazanı çıkışında sıcaklığı 180 °C - 200 °C’ye düşen ve içindeki büyük toz partiküllerini bırakan atık gaz, elektrostatik filtreden geçirilerek etkin bir toz ayrım işlemine tabi tutulmaktadır (filtrenin ortala-ma verimi % 99,63’tür). Elektrostatik filtreden çıkan gaz, venturi yıkayıcısında su ile yıkanarak bünyesindeki halojen bileşikleri ve ağır metaller tutulur. Gerekli görülmesi durumunda yıkama suyuna kireç çözeltisi eklenir.

Daha sonra damlacık tutuculardan geçirilen atık gaz; nötralizasyon, oksidasyon ve absorbsiyon bölümlerinden oluşan kireç püskürtmeli yıkayıcı da kireç sütü çözeltisi ile yıkanarak, SO2 ile arta kalan halojen bileşikleri ve ağır metallerden arındırılmaktadır.

Buradan çıkan gaz, Dioksin-Dibenzo Furan Kontrol Ünitesi’ nden geçirilmektedir. Fiziksel ve kimyasal olarak temizlenen 50 °C - 58 °C sıcaklığındaki gaz, fan aracılığı ile tesis bacasından atmosfere verilmektedir.

Emisyon Ölçümü 
Ana egzoz fanı ile baca arasında BS-EN 14181 standartlarına uygun olarak konumlandırılan Baca Gazı Analizörümüz sürekli ölçüm yaparak emisyon değerlerimizi kontrol altında tutmamızı sağlar.  CO,CO2,SO2,02,NOX parametrelerin ölçüldüğü Çoklu gaz analizörü, TOC nun ölçüldüğü Toplam Hidrokarbon analizörü, HCL analizörü, HF ve H2O nun ölçüldüğü HF analizörü, Toz analizörü, HCL analizörünün ve bu analizörlerin kalibrasyonu için Dinamik Gaz Kalibratörü ve Sıfır Hava Kaynağı, emisyon ölçüm sistemimizin ana parçalarıdır. Güvenilirliği arttırılmış sayısal çıkışlar, şirket içindeki bilgisayarlarda sürekli kayıt edildiği gibi, Kocaeli İl Çevre ve Orman Müdürlüğü tarafından anlık olarak internet üzerinden izlenebilmektedir. Ayrıca, dünyanın herhangi bir yerinden www.izaydas.com.tr ve www.kocaeli.bel.tr internet siteleri üzerinden ortalama değerleri takip edilebilen emisyonlar, yasal limitlerin çok altında sonuçlar vermektedir.
 
Dioksin - Dibenzo Furan emisyonlarında doğru değerlere ulaşabilmek için ise, TÜBİTAK tarafından yürütülen çalışma ile alınan atık baca gazı numuneleri, bağımsız ve akredite laboratuvarlara gönderilmektedir. Yapılan analiz sonuçları TÜBİTAK tarafından periyodik olarak raporlanmaktadır.

E. ATIK SU ARITIM SİSTEMİ
Kirlilik yükü içeren yıkama çözeltisi Fiziksel - Kimyasal Arıtım Ünitesi’ne gönderilmektedir. Temizlenen atık su, laboratuvarda analizleri yapıldıktan sonra, önce tesis bünyesindeki DAF ön arıtım sisteminden geçirilmekte; daha sonra da, kollektör hattı aracılığı ile Endüstriyel ve Evsel Atık Su Arıtma Tesisi’ne gönderilmektedir. Laboratuvarda analizleri yapılan çamur keki, düzenli depolama alanlarında depolanarak bertaraf edilmektedir. Bu suyun geri kazanım proje çalışmaları devam etmektedir.

F. KÜL ve CÜRUF TOPLAMA SİSTEMİ
Döner fırında yakma sonucu oluşan cüruf,  döner fırın ile son yakma odasının birleşim yeri altından ıslak cüruf konveyörlerine alınır ve yapılan analiz sonucuna göre depolama alanlarında depolanarak bertaraf edilir.

Atık ısı kazanının buharlaştırıcı bölümünden alınan küller, ıslak kül konveyörün-de toplanır; analiz sonuçlarına göre düzenli depolama alanlarının ilgili lotunda depolanarak bertaraf edilir. Atık ısı kazanının kızdırıcı ve ekonomizer bölümlerin-den alınan uçucu küller, kül silosunda depolanır.

Uçucu küller, içerdikleri ağır metallerin çözünmeyen bileşiklere dönüştürülmesi için, ön işlemden geçirilmek üzere Fiziksel - Kimyasal Arıtım Ünitesi’ne gönderilir. Uygulanan ön işlem sonucunda depolama kriterlerini sağlayan uçucu küller, filtre pres keki formuna getirilerek depolama alanlarının ilgili lotunda depolanarak bertaraf edilir.